Historia Sołectw Załęże i Domaniewice w czasie Dwóch Wojen Światowych.
28 lipca 1914 Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii i w tym momencie zaczęła działać "zasada domina" wywołana skomplikowanym systemem sojuszy międzynarodowych. Tym samym Świat pogrążył się w największym konflikcie od czasów Napoleona i Wojny Secesyjnej. Konflikt nie ominął również ziem zaborów, dawnej Polski które kolejny raz miały być niemym światkiem walki . Mimo że wszystkie narody ze smutkiem przyjęły zaczynający się konflikt w polskich sercach po raz kolejny odżyła szansa na niepodległość, kiedy to teraz zaborcy stanęli po różnych stronach barykady. Mieszkańcy wsi po raz pierwszy doświadczyli działań wojennych już 15 Listopada kiedy to Wojska Legionów okopały się na Górze
Świętego Krzyża w okolicach Bydlina , oczekując na zbliżające się od wschodu oddziały rosyjskie. Które rozstawiły się w Domaniewicach.
Bitwa Trwała 17-18 Listopada całość bitwy rozegrała się na terenach wsi Załęże Domaniewice oraz Bydlin. Batalia nie przyniosła rezultatów pochłonęła 46 legionistów, a 131 zostało rannych. Bez ran pozostało nieco ponad połowa, bo 263 legionistów. Pomimo wielkich wysiłków Polaków nie udało się im przełamać linii frontu, ale dzięki ich poświęceniu ofensywa rosyjska została zatrzymana.
Nie możemy zapominać o fakcie którego już chyba nikt nie pamięta a mianowicie po stronie legionów walczyło 1300 żołnierzy (w tym tylko 440 żołnierzy polskich) należy się też cześć soldatą z Austrii Węgier Czech i innych narodów dawnego Państwa Austro-Węgier.
11 Listopada 1918 był to dzień zakończenia Wielkiej Wojny dla nas jeszcze bardziej radosny po latach niewoli Polska znów odzyskała Niepodległość którą Wywalczył Szablą Piłsudski, i dyplomacją Dmowski.
Po wojnie wsie należały do Gminy Wolbrom, a Województwa Kieleckiego. Po świeżo odzyskanej niepodległości ludność nareszcie mogła odetchnąć z ulgą. Rolnictwo przede wszystkim było głównym sposobem na zarobek w tamtym latach, ale również w okresie międzywojennym Wolbrom był jednym z najprężniej rozwijających się ośrodków przemysłowych w powiecie co powodowało że również i tam ludzie znajdowali prace.
Wielu mieszkańców wsi kolejny raz musiało stanąć do walki kiedy to w 14 lutego 1919 zaczęła się kolejna wojna tym razem Młoda Polska miała zmierzyć się z Sowiecką zarazą napierającą ze wschodu w celu zarażenia Europy Marksistowską Rewolucją.
Cud jaki nawiedził nasz kraj w tamtym okresie uratował Polskę. Polska oraz Ukraińska Republika Ludowa powstrzymała widmo komunizmu. Mieszkańcy wsi brali udział w największej bitwie pod Warszawą między innymi w 75 Pułku Piechoty dowodzonego przez Władysława Langnera późniejszego obrońcy Lwowa z 1939 roku.
Imperialistyczne ambicie Niemiec po raz kolejny doprowadziły do wybuchu Wojny.
Demokratycznie wybrany Kanclerz Adolf Hitler 1 września 1939 roku wypowiedział wojnę Polsce. Prawdopodobnie już we wtorek 5 września do wsi wkroczyli Niemcy kierując się dalej na Wolbrom i Miechów. Po Kampanii Wrześniowej Powiat Olkuski podzielono, Olkusz przemianowana na Ilkenau i przyłączono do Rzeszy Niemieckiej natomiast Wolbrom i okolice do województwa krakowskiego Generalnego Gubernatorstwa.
Od października 1943 w Załężu a później w lasach w około stacjonował Odział Partyzancki „Surowiec” ppor. Gerarda (Hardego).
Liczebność oddziału wzrosła na tyle że w okolicach Gór Bydlińskich wybudowano obóz leśny. Działalność okolicznych partyzantów spowodowało że żandarmi nie opuszczali w nocy zabarykadowanych posterunków.
15 lipca 1944 wieczorem zjawił się łącznik plut. „Tarzan” z prośbą o przybycie ppor. „Hardego” do Załęża i przyjęcie kilku uczestników zamachu na generała SS Koppego w Krakowie. Do wsi ppor. „Hardy” przybył nad ranem 16 lipca. „Jeremi” zrelacjonował przebieg akcji w Krakowie. Partyzanci z AK wyróżniali się sprytem i odwagą o czym mogą świadczyć akcje takie jak: atak na posterunek Niemiecki w Wolbromiu oraz atak na budujących zasieki Niemców w Zarzeczu i wiele innych. Kiedy Niemieccy sprowadzili specjalne jednostki do walki z partyzantami dowództwo postanowiło „przerzucić” żołnierzy i tak Oddział „Hardego”- „Surowiec” do zakończenia wojny działał na podhalu.
Zakończenie wojny nie przyniosło spokoju „Hardemu” i jego partyzantom. Wielu z nich było prześladowanych i aresztowanych przez UB. Leopold (Sufler) Florek trafił na przesłuchanie do olkuskiego UB już 2 dni po powrocie do Olkusza. „Hardy” został aresztowany i osadzony w więzieniu w Katowicach w kwietniu 1945 roku…
Kolejnym odziałem Partyzanckim działających we wsiach Były Bataliony Chłopskie stacjonowały one w Domaniewicach ich zadanie polegało m.in. na gromadzeniu broni pozostałej z kampanii 1939 r., karaniu osób współpracujących z okupantem, kolportażu prasy podziemnej i innych materiałów konspiracyjnych, ukrywaniu osób uciekających przed Niemcami. Dwie te organizacje wzajemnie sobie pomagały co potwierdza fakt, że w 1943 Hardy nawiązał kontakt z placówkami BCh w Domaniewicach.
18 stycznia 1945 roku Armia Czerwona „wyzwoliła”( a tak naprawdę wprowadziła nowego okupanta) wsie. Większość członków AK oraz BCh którzy po wkroczeniu sowietów ujawniło się zostało aresztowanych i skazanych na wiezienie lub wysłanych w głąb Związku Radzieckiego.
A ludność Załęża i Domaniewic musiała stanąć twarzą w twarz z wizją Sowietyzacji Polski.


